προσαρμόζεται στις επιταγές της ΟΝΕ... Η Ελλάδα, πιστεύουν, καλό θα ήταν να αναγκαστεί να προσφύγει στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο... Θα είναι μια ταπεινωτική για την Ελλάδα εξέλιξη, η πιο καταστροφική κατάληξη της διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας.» Κ. Σημίτης
Στην ομιλία του της 18ης Δεκεμβρίου 2008 κατά τη συζήτηση του κρατικού προϋπολογισμού του 2009, ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης άσκησε έντονη κριτική στην οικονομική πολιτική της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, υποστηρίζοντας ότι η χώρα βρισκόταν ήδη σε πορεία σοβαρής δημοσιονομικής εκτροπής, η οποία απειλούσε την οικονομική της σταθερότητα.
Αφετηρία της ανάλυσής του αποτέλεσε η διεθνής χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, την οποία χαρακτήρισε τη σοβαρότερη των τελευταίων δεκαετιών. Τόνισε ότι, σε μια περίοδο όπου όλες οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις λάμβαναν μέτρα για την προστασία των οικονομιών τους, η Ελλάδα εισερχόταν στην κρίση με ιδιαίτερα αδύναμη δημοσιονομική θέση, εξαιτίας των πολιτικών που είχαν ακολουθηθεί τα προηγούμενα χρόνια.
Ο Σημίτης υποστήριξε ότι από το 2004 είχε χαθεί η δημοσιονομική πειθαρχία που είχε επιτευχθεί κατά την προηγούμενη περίοδο. Επισήμανε ότι το δημόσιο χρέος και τα ελλείμματα αυξάνονταν συνεχώς, ενώ οι δημόσιες δαπάνες διευρύνονταν ταχύτερα από τα δημόσια έσοδα. Κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι παρουσίαζε έναν προϋπολογισμό βασισμένο σε αισιόδοξες προβλέψεις για την ανάπτυξη και τα φορολογικά έσοδα, οι οποίες δεν ανταποκρίνονταν στις πραγματικές συνθήκες της οικονομίας.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην αξιοπιστία της χώρας απέναντι στις διεθνείς αγορές και στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Υποστήριξε ότι η Ελλάδα είχε αρχίσει να αντιμετωπίζεται με δυσπιστία από τους επενδυτές και τους ευρωπαϊκούς εταίρους, γεγονός που θα καθιστούσε ολοένα δυσκολότερο και ακριβότερο τον δανεισμό του ελληνικού Δημοσίου. Κατά τον ίδιο, η απώλεια αξιοπιστίας αποτελούσε εξίσου σοβαρό πρόβλημα με τα ίδια τα δημοσιονομικά μεγέθη.
Στο πλέον γνωστό σημείο της ομιλίας του ανέφερε ότι στους κύκλους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κυκλοφορούσε ήδη η άποψη πως η Ελλάδα αδυνατούσε να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης και ότι ενδεχομένως θα έπρεπε να αναγκαστεί να προσφύγει στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για να εξασφαλίσει χρηματοδότηση. Υπογράμμισε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα αποτελούσε σοβαρό πλήγμα για το διεθνές κύρος της χώρας και θα συνιστούσε ένδειξη αποτυχίας της κυβερνητικής οικονομικής πολιτικής.
Παράλληλα, επέκρινε την κυβέρνηση επειδή, όπως υποστήριξε, δεν προχωρούσε στις αναγκαίες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που θα ενίσχυαν την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας. Αναφέρθηκε σε προβλήματα της δημόσιας διοίκησης, στη χαμηλή παραγωγικότητα, στη γραφειοκρατία και στην αδυναμία προώθησης ουσιαστικών αλλαγών που θα βελτίωναν το επενδυτικό περιβάλλον και τη λειτουργία του κράτους.
Ο Σημίτης υποστήριξε ακόμη ότι η οικονομική πολιτική της κυβέρνησης στερούνταν μακροπρόθεσμου σχεδιασμού και περιοριζόταν στη διαχείριση της καθημερινότητας, χωρίς να αντιμετωπίζει τα βαθύτερα διαρθρωτικά προβλήματα της οικονομίας. Επισήμανε ότι η Ελλάδα κινδύνευε να εισέλθει σε μια παρατεταμένη περίοδο ύφεσης, υψηλού δημόσιου χρέους και δημοσιονομικών περιορισμών, με σοβαρές κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες.
Ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του, κάλεσε την κυβέρνηση να εγκαταλείψει τις αισιόδοξες προβλέψεις και να παρουσιάσει ένα ρεαλιστικό σχέδιο δημοσιονομικής προσαρμογής, το οποίο θα αποκαθιστούσε την εμπιστοσύνη των αγορών και των ευρωπαϊκών θεσμών. Προειδοποίησε ότι, χωρίς άμεση αλλαγή πορείας, η χώρα κινδύνευε να βρεθεί αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή οικονομική κρίση και με εξωτερική επιτήρηση.
Ιστορική αποτίμηση
Η ομιλία αυτή απέκτησε ιδιαίτερη ιστορική σημασία επειδή διατυπώθηκε περίπου δεκαέξι μήνες πριν από την επίσημη προσφυγή της Ελλάδας στον μηχανισμό στήριξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου τον Απρίλιο του 2010. Για τον λόγο αυτό, στη μεταγενέστερη δημόσια συζήτηση αναφέρθηκε συχνά ως μία από τις πιο χαρακτηριστικές έγκαιρες προειδοποιήσεις για την επικείμενη ελληνική κρίση χρέους. Ταυτόχρονα, η ομιλία αντανακλά και την πολιτική αντιπαράθεση της εποχής: ο Σημίτης απέδιδε την επιδείνωση της κατάστασης κυρίως στις επιλογές της κυβέρνησης μετά το 2004, ενώ οι πολιτικοί του αντίπαλοι υποστήριζαν ότι οι δυσκολίες οφείλονταν σε μεγάλο βαθμό στη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση και σε προϋπάρχουσες διαρθρωτικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου