Η πυρκαγιά μέσα στις σχεδόν 32 ώρες που έκαιγε πριν σβήσει ουσιαστικά μόνη της, το βράδυ της 6/19 Αυγούστου 1917, γιατί δεν είχε τίποτα άλλο να κάψει, κατέστρεψε την περιοχή , συνολικού εμβαδού 1.000.000 τμ., που σήμερα περιλαμβάνεται ανάμεσα στις οδούς Αγίου Δημητρίου, Λέοντος Σοφού, Νίκης, Εθνικής Αμύνης, Αλεξάνδρου Σβώλου, Εγνατία και Αγίου Δημητρίου. Αυτή η περιοχή για πολλά χρόνια μετά το γεγονός ήταν γνωστή με την ονομασία «πυρίκαυστος ζώνη» (τα «καμένα»).
Οι ανακρίσεις που έγιναν μετά την καταστροφή έδειξαν πως η πυρκαγιά ξεκίνησε από μια φτωχική οικία προσφύγων επί της οδού Ολυμπιάδος 3 στη συνοικία Μεβλανέ. Οι ένοικοι μαγείρευαν στη ξυλόσομπα που χρησιμοποιούσαν και ως κουζίνα. Μια σπίθα ήταν αρκετή για να πυροδοτήσει παρακείμενη αποθήκη άχυρου, ενώ η αδιαφορία των περιοίκων οδήγησε στην αρχική της εξάπλωσή της και βοηθούντος του ανέμου στην τελική γιγάντωσή της.
Η πυρκαγιά κατέστρεψε το 32% της συνολικής έκτασης της τότε Θεσσαλονίκης. Το ύψος των υλικών ζημιών υπολογίστηκε σε 8.000.000 χρυσές λίρες Αγγλίας. Μεταξύ των κτιρίων που κάηκαν ήταν το Ταχυδρομείο, το Τηλεγραφείο, το Δημαρχείο, οι εταιρείες Ύδρευσης και Φωταερίου, η Οθωμανική Τράπεζα, η Εθνική Τράπεζα, οι αποθήκες της Τράπεζας Αθηνών, ο ναός του Αγίου Δημητρίου και άλλοι δύο ορθόδοξοι ναοί, δώδεκα μουσουλμανικά τεμένη, η αρχιραββινεία με όλο το αρχείο της και 16 από τις 33 συναγωγές της πόλης. Καταστράφηκαν, επίσης, τα τυπογραφεία των περισσότερων εφημερίδων της πόλης, στην οποία εκδίδονταν πάρα πολλές εφημερίδες. Επίσης καταστράφηκαν 4.096 από τα 7.695 καταστήματα αφήνοντας ανέργους το 70% των εργαζομένων και 9.500 σπίτια αφήνοντας άστεγα 70.000 άτομα, στην πλειοψηφία τους Εβραίους. Το θέμα λόγω της σοβαρότητάς του απασχόλησε και τη Βουλή των Ελλήνων στην συνεδρίαση της 7/20 Αυγούστου της οποίας ο πρωθυπουργός Ε. Βενιζέλος και όλα τα κόμματα συναίνεσαν να ψηφίσει το Σώμα οποιοδήποτε ποσό και μέτρο «όπως προσέλθη επίκουρος εις την συμφοράν». Η κυβέρνηση Βενιζέλου αντιδρώντας με μοναδική ταχύτητα προχώρησε στην έκδοση διαταγμάτων με τα οποία απαγορευόταν η αυθαίρετη ανέγερση κτισμάτων στην πυρόπληκτη ζώνη. Ανέθεσε στον υπουργό Α. Παπαναστασίου να προχωρήσει τη νομοθετική πρωτοβουλία για τη σύνταξη νέου πολεοδομικού σχεδίου. Με απόφαση του Παπαναστασίου ιδρύθηκε η «Διεθνής Επιτροπή Νέου Σχεδίου Θεσσαλονίκης» με πρόεδρο τον Γάλλο αρχιτέκτονα και πολεοδόμο Ερνέστο Εμπράρ, η οποία σε λιγότερο από δέκα μήνες υπέβαλε το νέο ρυμοτομικό σχέδιο της περιοχής, το οποίο, όμως, εφαρμόστηκε εν μέρει.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου