Το 1936 το περιοδικό ΜΠΟΥΚΕΤΟ είχε μια μόνιμη στήλη στην οποία κάθε φορά φιλοξενούνταν ανέκδοτα που είχαν διηγηθεί στον συντάκτη του περιοδικού γνωστοί άνθρωποι των Γραμμάτων και των Τεχνών. Ένας από αυτούς, ο ιστορικός συγγραφέας και ακαδημαϊκός Δημήτριος Καμπούρογλους ρωτήθηκε, ποιό θεωρούσε το …ιστορικότερο μουστάκι και η απάντησή του ήταν η ακόλουθη: «Δεν είμαι σε θέση να σάς πώ για το ιστορικότερο καί ηρωικότερο μουστάκι, αλλά για το... παχύτερο και το λευκότερο. Ακούστε, λοιπόν, αγαπητέ μου. Θυμούμαι, λοιπόν, πώς ήταν του συνταγματάρχη Ιλαρίωνα Τουρέ, τον όποιο ίσως να γνωρίζουν ως όνομα τουλάχιστον κάποιοι πολύ παλιοί Αθηναίοι. Κάποτε, όταν ο Όθωνας είχε αναχωρήσει στο εξωτερικό για να επισκεφτεί τους γονείς του, η αντιβασίλισσα Αμαλία διέταξε να ξυρίσουν όλοι οι αξιωματικοί τα υπογένειά τους, τα οποία τότε ήταν στη μόδα. Ο Τουρέ, ο οποίος ήταν φρούραρχος της Αθήνας και προσωπικός σωματοφύλακας του βασιλικού ζεύγους, παρουσιάστηκε στο παλάτι χωρίς μεν υπογένειο, αλλά με το παχύ μουστάκι του βαμμένο μαύρο (καραμπογιά). Η Αμαλία μόλις τον είδε προσπάθησε με μια αυστηρή ερώτηση να αποφύγει το γέλιο που ήταν έτοιμο να ξεσπάσει. — Τί είναι αυτά, κ. Τουρέ; Γιατί μαυρίσατε έτσι το μουστάκι σας ; Και ο αδιόρθωτος Τουρέ απάντησε περίλυπος, γιατί αγαπούσε πολύ το υπογένειο του: — Πενθεί για τον θάνατο του υπογενείου μου, Μεγαλειοτάτη!» Τη διήγηση του Καμπούρογλου συμπληρώνει ο Μπάμπης Άννινος στα «Ιστορικά Σημειώματα» ως εξής: Η Αμαλία που εκτιμούσε πολύ τον Τουρέτ, όπως και ο Όθωνας, τον τοποθέτησε στην ηγεσία του νεοσύσταστου Λόχου των Πυροσβεστών, οι οποίοι ήταν υποχρεωμένοι να τρέφουν γενειάδα, δίνοντας έτσι τη δυνατότητα στον Γάλλο φιλέλληνα να αφήσει και πάλι το προσφιλές του υπογένειο, χωρίς να παραβαίνει τη βασιλική διαταγή. Αλλά ποιος ήταν αυτός ο απίθανος Ιλαρίων Τουρέτ; Στις αρχές Δεκεμβρίου 1850 έφτασαν στην Αθήνα προερχόμενοι από την Κωνσταντινούπολη δύο νέοι Γάλλοι συγγραφείς, ο Maxim Du Camp και ο Gustave Flaubert. O Du Camp αναφέρει στις αναμνήσεις του από αυτό το ταξίδι τον πρώτο άνθρωπο που γνώρισαν στην Αθήνα: «Είχαμε ήδη εγκατασταθεί μόλις μια ώρα στο Ξενοδοχείο της Αγγλίας, όταν ένας από τους υπηρέτες του ξενοδοχείου μας ανήγγειλε: Ο κ. συνταγματάρχης Τουρέ! Το άτομο που μπήκε στο δωμάτιο μας έφερε στολή ανοικτού κυανού χρώματος , άριστα προσαρμοσμένη στο σώμα του, τέσσερα παράσημα στο αριστερό μέρος του στήθους , τρίκωχο πηλίκιο με λοφίο από άσπρα φτερά, παχύ μουστάκι και υπογένειο, κατάλευκα και τα δύο. Είχε μπροστά το στήθος, τους ώμους τραβηγμένους πίσω, τις φτέρνες σφιχτά ενωμένες, το κεφάλι γυρισμένο κατά τα τρία τέταρτα, με λίγα λόγια ο κ. Τουρέτ, παρά την ηλικία του, είχε στηθεί σε άψογη στρατιωτική στάση. Ο χαιρετισμός του ήταν φιλόφρονας και πολεμικός. - Καλώς ήλθατε. Είμαι ο συνταγματάρχης Τουρέ , παλαιός φιλέλληνας, φρούραρχος Αθηνών, πάντα στις διαταγές σας, κύριοι. Γνώρισα τον Φαβιέρο, ο οποίος δεν ήταν πάντοτε άνθρωπος πράου χαρακτήρα. Ανέλαβα υπηρεσία στην Ελλάδα, αλλά δεν έπαυσα από του να είμαι Γάλλος και στο γένος και στην ψυχή. Έχω στην κατοικία μου τις εικόνες του αυτοκράτορα, του βασιλιά Λουδοβίκου Φιλίππου και άλλων σημαντικών συμπατριωτών μας. Θα σας τα δείξω, εάν μου κάνετε την τιμή να με επισκεφθείτε στην οικία μου, το πτωχικό σπίτι ενός στρατιώτη. Η σύζυγός μου είναι αγαθή γυναίκα. Παιδιά δεν απέκτησα. Εδώ θα σας δεχθούν με όλην την οφειλόμενη φιλοφροσύνη. Η Ελλάς είναι χώρα η οποία θα ελκύσει το ενδιαφέρον σας. Ο βασιλιάς Όθωνας απουσιάζει. Η βασίλισσα Αμαλία είναι αξιαγάπητη. Ταπεινότατος δούλος σας!» Και συνεχίζει ο Du Camp την αναφορά του στον Τουρέτ: «Ποιος Γάλλος που ταξίδευσε στην Ελλάδα στη διάρκεια της βασιλείας του Όθωνα δεν θυμάται τον αξιαγἀπητο εκείνο άνδρα, λίγο ελαφρόμυαλο, αλλά και τόσο καλοκάγαθο, τον άνδρα που έσπευδε να προϋπαντήσει κάθε Γάλλο που έφτανε στην Αθήνα, έτοιμος να βοηθήσει σε κάθε δυσχέρεια, έτοιμος να επιλύσει κάθε πρόβλημα. Έλαβε μέρος ως υπολοχαγός των λογχοφόρων στους τελευταίους πολέμους της Πρώτης Αυτοκρατορίας, συγκινήθηκε από τον αγώνα των Ελλήνων, ήλθε και πολέμησε για την απελευθέρωση της χώρας. Πήρε μέρος σε πολλές μάχες, στη Χίο, στη Κόρινθο, τη Μεθώνη, το Φάληρο. Παρέμεινε μετά το τέλος της Επανάστασης στην Ελλάδα και συνταύτισε την τύχη του με αυτή της θετής του πατρίδας. Ήταν ο τύπος του πλάνητα πολεμιστή, του περιορισμένου στη διάνοια, αλλά έντιμου και ειλικρινή, δοκιμασμένου πολλές φορές για την ανδρεία του. Πάντα έτοιμος να βοηθήσει τους Γάλλους, πάντα πρόθυμος να βοηθήσει αυτόν που θα ζητήσει την βοήθειά του. Κατά την παραμονή μας στην Ελλάδα υπήρξε πολύτιμος και για ένα ακόμη λόγο: για τις μοναδικές διηγήσεις του για τον αγώνα της Ανεξαρτησίας, για τους ηρωισμούς των Ελλήνων, τον θάνατο του Βούρβαχη και του Ανδρούτσου, τη δολοφονία του Καποδίστρια. Με τις διηγήσεις του μας επανέφερε στο μυαλό και στην καρδιά παλιές συγκινήσεις που είχαμε νιώσει μικρά παιδιά, όταν χορεύαμε με τα τραγούδια που εξυμνούσαν τις ελαφροπάτητες Αλβανίδες, όταν ακούγαμε τις Μεσσηνιακές Ωδές [Les Messéniennes ] του Jean-François Casimir Delavigne (1793 –1843), όταν είχαμε σκιρτήσει τα πυροβόλα να αναγγέλουν τη νίκηξ στο Ναυαρίνο ή, τέλος, όταν διάβασα, το 1829, το πρώτο βιβλίο του Βίκτωρος Ουγκώ, Les Orientales [Τα Ανατολίτικα]. Ακόμη ηχούν στα αυτιά μας οι διηγήσεις του για τον Κολοκοτρώνη, τον Μιαούλη, τον Μπότσαρη. Είμασταν μπροστά σ’έναν που γνώρισε αυτούς τους ήρωες και υπήρξε και αυτός ένας από αυτούς, έτσι δεν αφήναμε να μας ξεφύγει οποιαδήποτε ευκαιρία για να τον ρωτήσουμε για εκείνες τις δοξασμένες ημέρες. Και είναι αλήθεια που τους άρεσε να απαντά στις ερωτήσεις μας, ενθυμούμενος για χάρη μας στιγμές μοναδικές».
Δεν θα αναφέρουμε τα όσα ενθουσιώδη γράφει για τον Τουρέ ο Edmont About, ο οποίος, κατά το συνήθειο του, φροντίζει να σχολιάσει με τη γνωστή του κακεντρέχεια τον ελληνικό λαό για την συμπεριφορά του απέναντι στον αγαθό Τουρέ, αλλά θα περιοριστούμε να προσθέσουμε δύο ενδιαφέρουσες πληροφορίες σχετικά με τον ίδιο τον συνταγματάρχη.
Η πρώτη αφορά στην προσπάθεια που κατέβαλε ο Ιλαρίων Τουρέ να διαφυλάξει τη μνήμη των Φιλελλήνων που αγωνίστηκαν υπέρ της Ανεξαρτησίας της θετής του πατρίδας. Έτσι, όταν ο Όθωνας παραχώρησε στην κοινότητα των Καθολικών του Ναυπλίου, το 1839,
το «τέμενος Ιτς Καλέ», για να το μετατρέψουν σε εκκλησία- Μεταμόρφωση του Σωτήρος- ο Τουρέ με έξοδα του κατασκεύασε μια λιτή ξύλινη αψίδα που κοσμεί την εσωτερική πλευρά της εισόδου του ναού και χρονολογείται το 1841. Η αψίδα, που έμεινε γνωστή ως «αψίδα Τουρέ», είναι από ξύλο πεύκου και έχει σχήμα πρόσοψης αρχαίου ελληνικού ναού. Στους κίονες έχουν αναγραφεί, με λευκό χρώμα, ονόματα ξένων Φιλελλήνων και ο τόπος στον οποίο έπεσαν, ενώ στο αέτωμα υπάρχει ο θυρεός και το στέμμα του Όθωνα εντός του σταυρού των αγωνιστών.
Η δεύτερη αφορά σε μια δαγγεροτυπία που τράβηξε κατ’εντολή του Τουρέ ο Philibert Perraud στο πεδίο του Άρεως στην Αθήνα, τον Μάρτιο του 1847. Την δαγγεροτυπία αυτή (Παρίσι, Μουσείο Orsay) στη συνέχεια ο Τουρέ αφιέρωσε στη σύζυγο του Γάλλου πρεσβευτή Πισκατόρυ στις 8 Ιανουαρίου 1848, ημέρα που το πρεσβευτικό ζεύγος αναχωρούσε από την Ελλάδα. Η απεικόνιση αυτή είναι η πρώτη με ελληνικό ενδιαφέρον που απαθανατίζει μια στιγμή της επικαιρότητας. Μπροστά από την βασιλική άμαξα στα αριστερά της εικόνας έφιππος (λευκό άλογο) είναι ο Ιλαρίων Τουρέ, «ο φύλακας της ζωής του βασιλιά».
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου